Marszałek przedstawił nowe stanowisko w sprawie bezpieczeństwa regionu. Chodzi też o pakt migracyjny i unijne pieniądze

To kolejny etap dyskusji, która rozpoczęła się podczas ostatniej, burzliwej sesji Sejmiku Województwa Podlaskiego. Radni rozmawiali wtedy o projekcie stanowiska Klubu Radnych Prawa i Sprawiedliwości dotyczącym tzw. paktu migracyjnego. Temat wywołał duże emocje zarówno na sali obrad, jak i przed budynkiem urzędu marszałkowskiego.

Nowa propozycja marszałka ma być odpowiedzią na te wydarzenia. Jak podkreśla Łukasz Prokorym, chodzi o przygotowanie takiego dokumentu, który jasno odniesie się do bezpieczeństwa mieszkańców, ale jednocześnie nie narazi województwa na utratę środków europejskich.

Projekt stanowiska opiera się na pięciu głównych punktach. Pierwszym z nich jest ochrona wschodniej granicy województwa podlaskiego, która jest jednocześnie zewnętrzną granicą Unii Europejskiej. Dla mieszkańców Podlaskiego to nie jest temat odległy ani teoretyczny. Region od lat mierzy się ze skutkami napiętej sytuacji na granicy z Białorusią. Dotyczy to zarówno służb, jak i mieszkańców przygranicznych miejscowości oraz całego województwa.

W stanowisku ma znaleźć się również poparcie dla trwałego członkostwa Polski w Unii Europejskiej oraz uznanie UE za gwaranta pokoju i bezpieczeństwa mieszkańców regionu.

Jednym z elementów stanowiska ma być także wsparcie dla programu SAFE. To unijny program, którego celem jest wzmacnianie bezpieczeństwa państw i regionów położonych na wschodniej flance Unii Europejskiej. Według informacji przekazanych przez marszałka budżet programu wynosi 44 mld euro. Pieniądze mogą być przeznaczone m.in. na działania związane z ochroną i monitoringiem granicy.

Dla województwa podlaskiego ma to szczególne znaczenie. Region leży przy granicy z Białorusią, dlatego inwestycje w bezpieczeństwo, infrastrukturę i nowoczesne systemy nadzoru mogą bezpośrednio wpływać na codzienne poczucie bezpieczeństwa mieszkańców.

W dokumencie ma znaleźć się także punkt dotyczący zmian w Pakcie o Migracji i Azylu. To unijne przepisy, które regulują m.in. zasady odpowiedzialności państw członkowskich za kwestie migracyjne. Marszałek przypomniał, że Polska jest obecnie wyłączona z mechanizmu obowiązkowej relokacji migrantów. Powodem jest sytuacja na granicy z Białorusią oraz skala pomocy udzielonej uchodźcom z Ukrainy.

Łukasz Prokorym zapowiedział jednak, że będzie zabiegał o to, aby takie wyłączenie nie miało charakteru tylko czasowego. Chodzi o to, aby kraje i regiony graniczące z Białorusią i Rosją były na stałe zwolnione z obowiązku relokacji migrantów.

Zanim projekt stanowiska trafi pod obrady sejmiku, ma zostać skonsultowany. Najpierw zajmie się nim Rada Przedsiębiorczości Województwa Podlaskiego. Następnie opinię ma wydać Wojewódzka Rada Dialogu Społecznego. Dopiero po tych konsultacjach dokument ma zostać przedstawiony radnym podczas czerwcowej sesji Sejmiku Województwa Podlaskiego.

To oznacza, że temat bezpieczeństwa regionu, paktu migracyjnego i unijnych pieniędzy wróci na salę obrad. Tym razem jednak projekt ma być przygotowany tak, aby - według zapowiedzi marszałka - nie budził ryzyka utraty środków europejskich.

Podczas spotkania prasowego marszałek poinformował również o ważnej decyzji dotyczącej Opery i Filharmonii Podlaskiej. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej uchyliło decyzję o nieprzyznaniu dofinansowania z programu FEnIKS na remont tej instytucji i skierowało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Chodzi o ponad 40 mln zł, których Opera i Filharmonia Podlaska nie otrzymała w pierwszym naborze. Wcześniej Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego uznało, że stanowisko przyjęte przez sejmik w czerwcu 2025 r. miało charakter dyskryminacyjny. Zgodnie z unijnymi przepisami antydyskryminacyjnymi taka ocena uniemożliwiła przyznanie środków europejskich na inwestycję.

Decyzja o ponownym rozpatrzeniu wniosku nie oznacza jeszcze automatycznego przyznania pieniędzy. Daje jednak szansę na ponowną ocenę projektu.

Nowe stanowisko zapowiadane przez marszałka ma połączyć kilka ważnych tematów: bezpieczeństwo mieszkańców, ochronę granicy, obecność Polski w Unii Europejskiej, wsparcie dla programu SAFE oraz zmiany w pakcie migracyjnym.

Po ostatniej burzliwej sesji sejmiku widać, że temat nadal budzi duże emocje. Teraz kluczowe będzie to, czy radnym uda się wypracować stanowisko, które z jednej strony odpowie na obawy mieszkańców, a z drugiej zabezpieczy interesy województwa podlaskiego.