Komu należą się pieniądze z subkonta w ZUS? Sprawdź, zanim będzie za późno

Wielu mieszkańców regionu nie wie, że na ich nazwisko w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych prowadzone jest tzw. subkonto. Zgromadzone tam środki w określonych sytuacjach mogą trafić do bliskich. Warto wiedzieć, kiedy jest to możliwe i kto ma do nich prawo.

Środki zapisane na subkoncie w Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) mogą zostać podzielone w kilku sytuacjach:

• po rozwodzie,
• po unieważnieniu małżeństwa,
• po ustanowieniu rozdzielności majątkowej,
• po śmierci osoby, dla której prowadzone było subkonto.

W przypadku podziału majątku po rozwodzie część środków należna byłemu małżonkowi nie jest wypłacana w gotówce. Trafia na jego własne subkonto w ZUS oraz – jeśli dotyczy – na rachunek w OFE.

Jak wyjaśnia Katarzyna Krupicka, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie podlaskim, to jedynie zapis księgowy, a nie fizyczna wypłata pieniędzy.

Po śmierci ubezpieczonego pieniądze trafiają do osób, które zostały wcześniej wskazane jako uprawnione. Jeśli takich osób nie ma – środki wchodzą do spadku.

Ważne zasady:

• Jeśli zmarły był w małżeństwie i obowiązywała wspólność majątkowa, połowa środków zgromadzonych w czasie trwania małżeństwa trafia na subkonto i rachunek OFE współmałżonka.
• Druga połowa przekazywana jest osobom wskazanym lub – jeśli ich nie ma – spadkobiercom.
• Jeśli nie było małżeństwa albo nie było wspólności majątkowej, całość środków trafia do osób wskazanych lub do spadkobierców.

Nie w każdej sytuacji możliwa jest wypłata. Środki z subkonta nie podlegają dziedziczeniu, jeśli zmarły:

• ukończył 65 lat,
• miał już przyznaną tzw. emeryturę docelową.

Wyjątek dotyczy tzw. wypłaty gwarantowanej. Przysługuje ona tylko wtedy, gdy od momentu otrzymania pierwszej emerytury docelowej minęły mniej niż trzy lata. Po upływie trzech lat wypłata nie przysługuje.

Nie będzie też żadnych środków do podziału, jeśli zmarły nie miał subkonta w ZUS ani nie należał do OFE.

Nie każdy ma subkonto.

• Osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 roku co do zasady nie mają subkonta, bo nie mogły należeć do OFE.
• Dla osób urodzonych po 1968 roku członkostwo w OFE było obowiązkowe.
• Osoby z roczników 1949–1968 mogły przystąpić do OFE dobrowolnie.

Od 2014 roku podpisanie umowy z OFE nie jest już obowiązkowe. Osoby rozpoczynające pracę mają cztery miesiące na decyzję. Jeśli nie wybiorą OFE, cała składka trafia na subkonto w ZUS.

To zależy od sytuacji.

• Jeśli zmarły był członkiem OFE i miał subkonto w ZUS – wniosek składa się do OFE. Fundusz rozpoczyna procedurę i przekazuje informacje do ZUS.
• Jeśli zmarły miał wyłącznie subkonto w ZUS – wniosek (formularz USS) składa się bezpośrednio w ZUS.

Każdy, kto ma subkonto w ZUS lub rachunek w OFE, może wskazać osoby uprawnione do środków oraz określić ich udział procentowy. Można też w każdej chwili zmienić tę decyzję.

Osoby posiadające OFE zgłaszają zmiany w funduszu. Ci, którzy mają tylko subkonto w ZUS – bezpośrednio w Zakładzie. Warto także na bieżąco aktualizować dane adresowe osób uprawnionych. To może znacząco przyspieszyć procedurę wypłaty.

Dobrze też wiedzieć, do którego OFE należał zmarły. ZUS udziela takich informacji wyłącznie osobom, które przedstawią prawomocne postanowienie o nabyciu spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia.

Subkonto w ZUS to realne pieniądze, które w określonych sytuacjach mogą trafić do bliskich. Dlatego warto sprawdzić, czy mamy wskazane osoby uprawnione i czy nasze dane są aktualne. To prosta czynność, która może oszczędzić rodzinie wielu formalności w trudnym czasie.