ZUS skontrolował 544 płatników w Podlaskiem. Nieprawidłowości w blisko dziewięciu na dziesięć przypadków

Zakład Ubezpieczeń Społecznych przedstawił wyniki kontroli za pierwsze osiem miesięcy tego roku. W całym kraju inspektorzy przeprowadzili 20,5 tys. kontroli płatników składek. Nieprawidłowości odnotowano w 18,5 tys. przypadków. ZUS określa ten wynik jako skuteczność na poziomie 90,1 proc.

W województwie podlaskim odsetek był nieco niższy.

ZUS tłumaczy wysoki udział kontroli zakończonych wykryciem nieprawidłowości zmianą sposobu wyboru płatników. Według instytucji kontroli jest obecnie znacznie mniej niż kilka lat temu, a inspektorzy częściej trafiają do podmiotów, w których analiza danych wskazuje podwyższone ryzyko błędów lub naruszeń przepisów. Do typowania wykorzystywane są informacje z systemów ZUS oraz rejestrów publicznych.

To istotny kontekst dla odczytywania statystyk. Wynik bliski 90 proc. nie oznacza, że nieprawidłowości występują u dziewięciu na dziesięciu przedsiębiorców. Kontrolowana grupa jest wybierana pod kątem ryzyka, więc nie stanowi reprezentatywnej próby wszystkich płatników. Same wyniki nie pozwalają również stwierdzić, czy błędy w rozliczeniach stały się w ostatnich latach bardziej powszechne.

ZUS przywołuje porównanie z 2017 rokiem, kiedy nieprawidłowości odnotowywano w 65 proc. kontroli. Podaje też, że średni wynik finansowy jednej kontroli wzrósł z około 6 tys. zł do ponad 18 tys. zł. Instytucja wiąże te zmiany z bardziej ukierunkowanym doborem kontrolowanych podmiotów.

W skali kraju nieprawidłowości o wymiarze finansowym stwierdzono w 15,7 tys. kontroli. Łączny wynik finansowy wskazany w komunikacie wyniósł 373,3 mln zł. Z tej kwoty 360,6 mln zł dotyczyło naliczania składek na ubezpieczenia społeczne, a 12,7 mln zł - naliczania lub rozliczania świadczeń.

Komunikat nie precyzuje, jaka część wskazanych kwot została już uregulowana. Podanych „efektów finansowych” nie można więc automatycznie traktować jako pieniędzy, które wpłynęły na konto ZUS.

Wśród wykrywanych problemów instytucja wymienia zaniżanie podstaw wymiaru składek, błędy przy zbiegu tytułów do ubezpieczeń oraz nieprawidłowe rozliczanie osób wykonujących pracę dla własnego pracodawcy. ZUS zwraca też uwagę na modele zatrudnienia na platformach internetowych oraz branże z dużą rotacją pracowników i częstym wykorzystaniem umów cywilnoprawnych. Według komunikatu nieprawidłowości szczególnie często występowały ostatnio w transporcie międzynarodowym, pośrednictwie pracy i usługach ochroniarskich. Nie podano jednak szczegółowych wyników dla tych branż.

Jednocześnie ZUS zaznacza, że większość wykrywanych nieprawidłowości wynika z błędów przy zgłaszaniu do ubezpieczeń lub ustalaniu podstaw wymiaru składek. Mogą to być spóźnione zgłoszenia, pomyłki rachunkowe czy błędy w dokumentacji. Stwierdzenie nieprawidłowości nie jest zatem równoznaczne z wykryciem celowego oszustwa. Według instytucji takie błędy można zwykle usunąć przez korektę dokumentów i uregulowanie należności.