Wysokie Mazowieckie w planach kolejowej mapy Polski. Miasto może zyskać dostęp do kolei

Wysokie Mazowieckie znalazło się na mapie Zintegrowanej Sieci Kolejowej, czyli długofalowego planu rozwoju polskiej kolei po 2035 roku. Dla powiatu wysokomazowieckiego może to oznaczać przełom w dostępie do transportu kolejowego. Plan zakłada budowę i modernizację ponad 10 tys. km linii kolejowych w całym kraju, a jego szacunkowa wartość wynosi około 610 mld zł.

Zintegrowana Sieć Kolejowa została zaprezentowana przez Ministerstwo Infrastruktury, Port Polska i PKP Polskie Linie Kolejowe. To dokument, który ma określać docelowy układ sieci kolejowej w Polsce w kolejnych dekadach. Jego autorzy porównują go do planu budowy autostrad i dróg ekspresowych, który w latach 90. wyznaczył kierunek rozwoju krajowej infrastruktury drogowej.

Najważniejsza informacja dla mieszkańców naszego regionu dotyczy jednak nie ogólnopolskich założeń, lecz mapy przyszłych połączeń. Wśród miast uwzględnionych w planowanym układzie sieci pojawiają się Zambrów i Wysokie Mazowieckie. Oznacza to, że południowo-zachodnia część województwa podlaskiego została ujęta w strategicznych analizach dotyczących przyszłości kolei.

Z punktu widzenia powiatu wysokomazowieckiego kluczowy jest planowany korytarz, który miałby prowadzić przez Zambrów, dalej przez Wysokie Mazowieckie i zostać włączony do istniejącej linii kolejowej Warszawa - Białystok. To właśnie ta trasa ma dziś największe znaczenie dla kolejowego skomunikowania naszego powiatu z większymi ośrodkami.

Obecnie bezpośredni dostęp do kolei w powiecie wysokomazowieckim zapewniają przede wszystkim stacje w Szepietowie i Czyżewie, położone przy linii Warszawa - Białystok. Samo Wysokie Mazowieckie od lat pozostaje poza główną siecią kolejową. Mieszkańcy miasta i okolic w codziennych dojazdach korzystają głównie z transportu drogowego, samochodów prywatnych oraz komunikacji autobusowej.

Ewentualne włączenie Wysokiego Mazowieckiego do krajowej sieci kolejowej byłoby jedną z największych zmian komunikacyjnych w historii miasta. Mogłoby ułatwić dojazdy do pracy, szkół, uczelni, urzędów i placówek medycznych. W dłuższej perspektywie poprawa dostępności transportowej mogłaby też wpłynąć na atrakcyjność inwestycyjną i rozwój lokalnej gospodarki.

Trzeba jednak zaznaczyć, że na tym etapie mowa o planie strategicznym, a nie o rozpoczętej inwestycji. Nie ma jeszcze szczegółowego przebiegu torów, lokalizacji stacji ani harmonogramu prac dla Wysokiego Mazowieckiego. Takie decyzje wymagałyby kolejnych analiz, dokumentacji projektowej, decyzji środowiskowych i zabezpieczenia finansowania.

ZSK to największy przedstawiony dotąd plan długofalowej rozbudowy polskiej kolei. Zgodnie z założeniami ma powstać 4,7 tys. km nowych linii kolejowych. Kolejne 5,6 tys. km istniejących tras ma zostać zmodernizowanych. Nowa sieć ma składać się między innymi z 19 magistrali kolejowych.

Około 2,7 tys. km nowych tras ma powstać w standardzie Kolei Dużych Prędkości. W tej grupie ujęto m.in. linię „Y”, czyli połączenie Warszawy przez planowany Port Polska i Łódź w kierunku Poznania oraz Wrocławia. Do 2035 roku uruchomionych ma zostać około 1000 km linii będących już w budowie, na etapie przetargów lub zaawansowanego projektowania.

Wśród projektów wskazanych do realizacji do 2035 roku znalazły się także: Rail Baltica na odcinku Ełk - Trakiszki, linia Podłęże - Piekiełko oraz połączenie Katowice - Ostrawa. Cały program ma być realizowany przez spółkę Centralny Port Komunikacyjny w ramach inwestycji strategicznych Port Polska oraz przez PKP Polskie Linie Kolejowe.

Według założeń ZSK 27 małych i średnich miast ma uzyskać dostęp do kolei. Plan uwzględnia również ponad 120 węzłów przesiadkowych. Celem autorów dokumentu jest to, aby każdy powiat w Polsce miał dostęp do połączeń dalekobieżnych - bezpośrednio albo pośrednio, przez pociągi regionalne i skoordynowane połączenia autobusowe.

W województwie podlaskim istotne znaczenie ma kontynuacja inwestycji związanych z Rail Balticą. W planach znajduje się 80-kilometrowy nowy odcinek Ełk - Trakiszki, prowadzący w kierunku granicy z Litwą. To część międzynarodowego korytarza, który ma połączyć Polskę z państwami bałtyckimi.

W dokumentach i zapowiedziach dotyczących Polski północno-wschodniej pojawiają się również nowe linie bazowe z Łomży w kierunku Grajewa oraz dalsze rozwiązania poprawiające skomunikowanie regionów dotąd słabiej dostępnych kolejowo. Z punktu widzenia województwa podlaskiego oznacza to próbę przesunięcia ciężaru inwestycji także poza największe ośrodki miejskie.

Dla południowej części regionu najważniejsze jest jednak to, że plan nie kończy się wyłącznie na Białymstoku, Łomży, Ełku czy Suwałkach. Ujęcie Zambrowa i Wysokiego Mazowieckiego w koncepcji przyszłej sieci pokazuje, że kolejowe analizy obejmują również obszary, które przez lata były pomijane w dużych projektach infrastrukturalnych.

Zintegrowana Sieć Kolejowa ma charakter długoterminowy. Obejmuje okres po 2035 roku i zakłada wieloletnią realizację. Sam koszt programu pokazuje skalę wyzwania. Według przedstawionych informacji budowa nowych linii ma kosztować około 410 mld zł, a modernizacja istniejących tras około 200 mld zł. Łącznie daje to około 610 mld zł.

Władze państwowe wskazują, że plan ma zwiększyć liczbę pasażerów korzystających z kolei. Prognozy mówią o 720 mln pasażerów w 2050 roku, wobec 439 mln w 2025 roku. Oznaczałoby to wzrost o 64 proc. Autorzy ZSK zakładają także skrócenie czasów przejazdu między największymi miastami oraz lepsze powiązanie transportu kolejowego z autobusowym.

Dla Wysokiego Mazowieckiego najważniejsze będzie jednak to, czy ogólna koncepcja przełoży się na konkretne decyzje inwestycyjne. Na razie miasto pojawia się na kolejowej mapie przyszłości. To ważny sygnał, ale nie oznacza jeszcze rozpoczęcia budowy.

Jeśli plan zostanie w przyszłości uszczegółowiony i zrealizowany, powiat wysokomazowiecki może zyskać nowe połączenie z krajową siecią kolejową. Dla mieszkańców byłaby to zmiana, która mogłaby wpłynąć nie tylko na codzienne podróże, ale także na rozwój miasta i całego regionu.