Bruksela uruchamia miliardy dla regionów przygranicznych. Duża szansa dla Podlaskiego

Jak poinformowała Komisja Europejska, w latach 2026–2027 na wsparcie wschodniej flanki ma zostać przeznaczone co najmniej 28 miliardów euro. Co istotne, pieniądze mają zostać rozdysponowane w ciągu zaledwie dwóch lat.

Nie będzie tzw. kopert krajowych. O środki trzeba będzie ubiegać się w konkursach. To oznacza, że liczyć się będzie jakość projektów, a nie sam fakt, że dany region leży w konkretnym państwie.

EastInvest jest skierowany wyłącznie do przygranicznych regionów państw UE graniczących z Rosją, Białorusią i Ukrainą. Obejmuje m.in. Finlandię, kraje bałtyckie, Polskę, Słowację, Węgry, Rumunię i Bułgarię.

Po powrocie z Brukseli o szczegółach mówili marszałek województwa podlaskiego Łukasz Prokorym oraz członek zarządu Bogdan Dyjuk. Podkreślali, że wsparcie nie będzie ograniczone wyłącznie do samorządów.

Instrument ma opierać się głównie na pożyczkach i gwarancjach. Samorząd województwa zabiega jednak o to, by były to pożyczki w dużej części umarzalne. Równolegle trwają rozmowy z Komisją Europejską o zmianach w zasadach pomocy publicznej, w tym o podniesieniu limitów pomocy de minimis i większej elastyczności dla firm korzystających z różnych form wsparcia.

Uruchomienie EastInvest nie jest przypadkiem. To rezultat wielomiesięcznych działań regionów przygranicznych. W styczniu ubiegłego roku przedstawiciele kilkudziesięciu regionów z Finlandii, Słowacji, Rumunii i innych krajów spotkali się, by wspólnie mówić o problemach wschodniej granicy.

W rozmowach uczestniczyli także reprezentanci Francji, Hiszpanii i Włoch, dla których temat stref przygranicznych wcześniej nie był tak istotny. Dziś efekt tych działań widać w postaci konkretnego instrumentu finansowego.

Jak podkreślają władze województwa, to nie tylko pieniądze, ale też wyraźny sygnał polityczny.

EastInvest ma pomóc regionom, które odczuwają skutki wojny w Ukrainie i napięć geopolitycznych. Chodzi m.in. o spadek inwestycji, osłabienie lokalnych gospodarek czy postępującą depopulację.

Dla Podlaskiego, które od lat zmaga się z odpływem mieszkańców i ograniczoną liczbą dużych inwestycji, to może być realna szansa na przełamanie niekorzystnych trendów. Warunek jest jeden: dobrze przygotowane projekty i szybkie działanie.

Pierwsze szczegółowe zasady mają być dopiero dopracowywane.